SIQARETIN ZERELERI BY NIGAR SADIQOVA
İllerdir alimler siqaret çekmeyin sağlamlığa zereri haqda xeberdarlıq edirler. Buna baxmayaraq, bütün dünyada adamlar siqaret çekmeye davam edir. Ümumdünya Sehiyye teşkilatının hesablamalarına göre, her il texminen beş milyona yaxın adam siqaret çekmeyineti cesinde ölür. Bu reqem ilden-ile artır..Tütün ağ ciyerlerde xerçeng xesteliyinin yaranmasının esas sebebkarı hesab edilir. Siqaret çekmek habele, ürek xestelikleri, iflic ve xerçeng xesteliklerinin diger formalarının yaranmasına getirib çıxarır. Amerika Xerçeng cemiyyetinin bildirdiyine göre, Birleşmiş Ştatlarda ağ ciyerde xerçeng xesteliyinin yaranmasına 87 faiz siqaret çekmek sebeb olur. Ağız boşluğu, qida borusu, böyrek, dalaq ve me’dealtı vezide xerçeng xesteliyi çox hallarda siqaret çekmek neticesinde emele gelir. Ekspertler söyleyirler ki, tekce siqaret çeken adam deyil, siqaret tüstüsü ile nefes alan adamlar da risk qarşısında olurlar. Her il Amerikada siqaret çekmeyib onun te’sirine kenardan me’ruz qalan 3 mine yaxın adam vefat edir. Amerika Xerçeng Cemiyyetinin bildirdiyine göre, siqaret çekmeyin zerersiz yolu yoxdur. Adamlar siqareti çekmeye başlayan kimi, onun menfi te’sirlerine me’ruz qalır. İnsanlar siqaretin terkibinde olan nikotine alışırlar. Nikotin alkoqol ve kokain qeder güclü te’sire malikdir. Bezileri terkibinde nikotinin az olduğu, ya da mentol, naneli siqaret çekirler. Ekspertler deyir ki, naneli siqaretin zereri adi siqaretden de çoxdur. Çünki serinleşdirici te’sire malik olduğu üçün adamlar mentolu ağızlarında ve tüstünü içeri çekdikde ağ ciyerlerde daha çox saxlayırlar. Bu ise adi siqareteden de tehlükelidir. Siqareti birdefelik atmaq çoxlarına mümkün olmayan bir şey kimi görünür. Hekimler, adeten, adamlara onu söyleyirler ki, siqaret çekmemekle ömrünüzü uzada bilersiniz. Bundan başqa, özünüzü daha yaxşı hiss edeceksiniz, yaxşı görüneceksiniz. Siqareti atan kimi xerçeng xesteliyinin yaranması ehtimalını aşağı salırsınız. Erkən siqaretçəkmə 10 ildən sonra görmənin 30% azalmasına, narkotika isə tamam kor olmaya səbəb olur. Belə ki, tütündən göz ağında «sarı ləkə» distrofiyası görmənin zəifləməsinə ən çox səbəb olan faktorlardandır.
Ekspertler adamların siqareti atdıqda özlerini narahat hiss etdiklerini, be’zen stres keçridiklerini söyleyirler. Be’zi adamlarda bu, baş ağrıları ve me’dede ağrılarla müşayet olunur. Her şey sizin psixoloji hazırlıqdan asılıdır. Eger birdefelik siqareti atmaq fikrindesinizse, ümidinizi itirmeyin. Özünü telqinle meşğul olun, çalışın gelecek heyatınızın daha xoşbext olacağını düşünesiniz. Nikotinin bir daha heyatınıza hakim olmayacağınızı özünüze söyleyin. Sağlam heyat keçirmeye çalışın. Heftede heç olmasa, iki defe qaçmağa, temiz havada gezmeye çalışın. Bir de gördünüz, bir gün gelecek ve siz siqareti tamamile atmış olacaqsınız. Yeqin ki, bunlara skeptik yanaşanlar var. Amma her halda, sonda onu demek olar ki, alışqanı növbeti siqarete yaxınlaşdırdıqda yaxşı fikirleşin, sağlam olmaq isteyirsinizmi?
Exspertler qelyanin zererinin 2-3 paket siqarete beraber oldugunu bildirirler.....
Siqareti tərgitmek üçün :
Psixoloqlar siqareti tərgitmek üçün belə bir təklif irəli sürürlər ki,hər hansi bazar ertəsi (həmin gunun bazar ertəsi olmasi vacibdi)gunə basladiginizda ozünüz ozünüzde “men bu gun siqaret cekmiyecem” və hər yadiniza dusənde fərqli seylər fikirləsiniz.o gunu siqaret cəkmədən kecirin.eger belə 2 həftə davam etseniz tam tərgitmis olarsiniz..
Siqaret atandan sonra bədənimizin və orqanizmizin vəziyyətinə baxaq..
20 dəqiqədən sonra sizin qan təziqiniz normal səviyyəyə kimi düşəcək..
8 saatdan sonra sizin qan axınınızdakı zəhərli qaz yarıyadək düşəcək, oksigenin saxlanma səviyyəsi normala qayıdacaq.
48 saatdan sonra sizin ürək tutmasının yaranma riski azalacaq. Nikotin sizin bədənivizi buraxacaq. Sizin iybilmə və toxunma hissi(toxunmaqla hiss etmə) qabiliyyətiniz normala gələcək..
72 saatdan sonra sizin bronxlarınız rahatlaşacaq və sizin həyat enerjivizin səviyyəsi artacaq.
2 həftədən sonra sizin əhvalınız yaxşılaşacq və o növbəti 10 həftə ərzindədə artmaqda olacaq..
3 – 9 aydan sonra öskürən zaman əmələ gələn xırıltılar düzəlməyə başlayacaq və sizin ağciyərinizin həcmi 10% qədər artacaq.
5 ildən sonra sizin apopleksiyadan(beynə qan vurması nəticəsində iflic) ola biləcək ölmə riskiniz aşağı düşərək siqaret çəkməyən insandakı kimi olacaq..
15 ildən sonra sizin ürək tutmasından ola biləcək ölmə riskiniz çəkməyən insandakı kimi olacaq.

